Dieta lekkostrawna - Anna Partyka-Olkuska

Dieta lekkostrawna

łatwostrawnna

Celem diety lekkostrawnej jest dostarczenie organizmowi wszystkich niezbędnych składników pokarmowych oraz ograniczenie produktów i potraw ciężkostrawnych – czyli takich, które długo zalegają w żołądku i obciążają układ pokarmowy. 

W odróżnieniu od normalnej diety (diety podstawowej), dieta lekkostrawna polega głównie na doborze odpowiednich produktów i technik kulinarnych używanych do sporządzania posiłków, które ułatwiają przyswajanie składników pokarmowych.

W diecie lekkostrawnej przede wszystkim wykluczeniu podlegają produkty i potrawy:

  • tłuste oraz nasączone tłuszczem
  • smażone
  • wędzone
  • peklowane
  • wzdymające 
  • ostro przyprawione
  • z dużą zawartością błonnika pokarmowego

Kiedy najczęściej stosujemy dietę lekkostrawną?

  • w stanach zapalnych błony śluzowej żołądka i jelit
  • w nadmiernej pobudliwości jelita grubego
  • w nowotworach przewodu pokarmowego
  • w wyrównanych chorobach nerek i dróg moczowych
  • w chorobach infekcyjnych przebiegających z gorączką
  • w chorobach dolnych dróg oddechowych
  • w okresach rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych
  • u chorych długo leżących
  • u osób w podeszłym wieku

Podstawowe założenia diety lekkostrawnej

Rozkład makroskładników (jako % sumy dobowego zapotrzebowania energetycznego):

  • Białko: ok. 15,5 %
  • Tłuszcze: ok. 29,5%
  • Węglowodany: ok. 55%

Rozkład posiłków

  • zalecana ilość posiłków: 4-6 posiłków w ciągu dnia, w miarę możliwości o stałych porach
  • mniejsza objętość posiłków – ułatwia wchłanianie i wykorzystanie składników pokarmowych
  • ostatni posiłek spożywamy minimum na 2 godziny przed snem
  • umiarkowana temperatura posiłków (spożywanie zimnych i gorących potraw może podrażniać przewód pokarmowy)

Ustalenie zapotrzebowania energetycznego w przypadku diety lekkostrawnej

  • w przypadku osób w masą ciała – liczba kalorii na podstawie CPM (Całkowitej Przemiany Materii)
  • w przypadku osób otyłych – liczę kalorii w diecie należy odpowiednio zmniejszyć

Główne źródła makroskładników

BiałkaWęglowodanyTłuszcze
chude mięso i przetwory mięsne (drób, cielęcina, królik, chude ryby, chude wendliny, polędwice)

chude mleko i przetwory mleczne (mleko 2%, twaróg, serki homogenizowane, typu grani)

jajka – w formie ugotowanych na miękko, jajecznicy, omletów
produkty zbożowe oczyszczone z mąki pszennej

drobne makarony,

ryż

drobne kasze: manna, kuskus

owoce i warzywa
masło

olej sojowy

olej rzepakowy

słonecznikowy

oliwa z oliwek

Napoje

  • woda
  • mleko 2 %
  • kawa zbożowa z mlekiem
  • herbata z mlekiem
  • herbaty owocowe, ziołowe
  • słaba herbata czarna
  • soki owocowe i warzywne

Dozwolone techniki kulinarne

  • gotowanie w wodzie
  • gotowanie na parze
  • gotowanie w naczyniach bez wody
  • duszenie – bez wcześniejszego obsmażania w tłuszczu
  • smażenie beztłuszczowe,
  • smażenie w pergaminie
  • pieczenie w folii 
  • pieczenie w rękawie
  • pieczenie w naczyniach ceramicznych, żaroodpornych
  • pieczenie na ruszcie
  • pieczenie w piekarniku 
  • pieczenie w opiekaczu elektrycznym 

Błonnik pokarmowy

Ze względu na swoje właściwości podłego na ograniczeniu w diecie lekkostrawnej.

Zalecana ilość błonnika w diecie łatwostrawnej do 25 g na dobę

Rola błonnika pokarmowego

Jest bardzo istotnym składnikiem naszej diety, poprzez zdolność wchłaniania wody rozluźnia masy kałowe i tym samym usprawnia wydalanie treści pokarmowej z przewodu pokarmowego oraz toksycznych produktów przemiany materii. Stymuluje również procesy fermentacyjne w jelicie grubym tym samym stwarzając odpowiednie podłoże dla rozwoju korzystnej mikroflory bakteryjnej.

Dzięki swojej zdolności wiązania wody i pęcznienia zalega dłużej w przewodzie pokarmowym dając dłuższe uczucie sytości.

Produkty bogate w błonnik pokarmowy

  • produkty pełnoziarniste – płatki owsiane, otręby, pieczywo pełnoziarniste, kasze, ryż brązowy
  • owoce świeże i suszone – jabłka, maliny, śliwki, daktyle, rodzynki, figi
  • warzywa – papryka, buraki, dynia, seler, brokuły, soczewica
  • nasiona chia
  • siemię lniane
  • migdały
  • pestki dyni

Triki, które pozwalają zredukować ilość błonnika lub ułatwiają jego przyswajalność 

  • wybór młodych i delikatnych owoców i warzyw
  • obieranie ze skórki
  • gotowanie w wodzie
  • wydłużony czas gotowania (rozgotowywanie) 
  • rozdrabnianie – miksowanie
  • przecieranie przez sito 
  • stosowanie przecierów i soków – dobra alternatywa dla całych warzyw i owoców
  • wybór oczyszczonych produktów zbożowych

Tabele produktów zalecanych i przeciwwskazanych w diecie lekkostrawnej z NCEZ

Źródło poniższych garfik: https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/dieta-lekkostrawna-3/

Literatura

  • Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka H. Ciborowska A. Rudnicka
  • https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/dieta-lekkostrawna-2/
  • https://gastroenterologia-praktyczna.pl/a1836/Dieta-latwostrawna—–zasady-i-wskazania.html/m337
  • https://dietetycy.org.pl/dieta-lekkostrawna/
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/319947
  • https://www.healthline.com/health/easy-to-digest-foods#takeaway

Similar Posts

One thought on “Dieta lekkostrawna

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.